Bericht uitgegeven door De Vlinderstichting op maandag 20 februari 2012

Tijdens de Nationale Nachtvlindernacht van het afgelopen jaar blijkt nu een bijzondere waarneming te zijn gedaan op het eiland Texel. De zeer zeldzame kastanjebruine uil werd gezien, een soort die nog nooit in het westen van Nederland is aangetroffen.

De kastanjebruine uil werd tijdens de Nachtvlindernacht gelokt met licht (foto: Kars Veling)

Marcel Groenendaal en Eline Reydon kregen bij de Mokbaai tijdens deze Nachtvlindernacht een exemplaar van de kastanjebruine uil (Xestia castanea) op het laken. Niet alleen gaat het hier om een zeldzame soort, de waarneming is juist ook heel bijzonder gezien de grote afstand tot de dichtstbijzijnde bekende vindplaatsen. De dichtstbijzijnde waarnemingen betreffen onder andere een melding van vier exemplaren op de Bussumerheide nabij Crailo en waarnemingen in westelijk Drenthe en de noordelijke Veluwe. Op de Waddeneilanden is de vlinder voor zover bekend nooit eerder waargenomen. Het zwaartepunt van de verspreiding in Nederland ligt in het zuidoosten van het land waar de vlinder met name in Mook, Nationaal Park De Meinweg, De Brand, De Peel en de Cartierheide met een zekere regelmaat wordt gezien. Daarbuiten zijn de waarnemingen meer incidenteel van aard. De meest recente en noordelijke daarvan betreft een waarneming van enkele exemplaren in het Bargerveen in 2009 en later in 2011.

De kastanjebruine uil uit het Bargerveen in Drenthe (foto: Jan en Annie Rocks)

De kastanjebruine uil is een bewoner van heidevelden die daar voorkeur lijkt te hebben voor warmere plekken, met name zuidwestelijk gelegen ‘terreinhellingen’ en bosranden. De rupsen van deze uil leven op onder andere struikheide en dophei. Een populatie op Texel lijkt vanuit het oogpunt van leefomstandigheden niet onmogelijk, maar het plotseling verschijnen van deze soort op zo’n grote afstand van de dichtstbijzijnde vliegplaats is wel zeer opmerkelijk en het vermelden zeker waard. Dergelijke waarnemingen zijn altijd verrassend en laten zien dat soorten soms op onverwachte plaatsen kunnen opduiken (of daar al eerder aanwezig waren zonder opgemerkt te zijn). Dat de Nationale Nachtvlindernacht een evenement is waarbij vaker dergelijke bijzondere waarnemingen worden gedaan, bewijst het feit dat eerder al de populatie van de rietgrasboorder bij Hasselt werd ontdekt, ook een opmerkelijke zeldzaamheid.

Tekst: Jippe van der Meulen en Kars Veling, De Vlinderstichting
Foto’s: Jan en Annie Rocks; Kars Veling

Door de sterker wordende Noordwesterse wind in Nederland krijgen steeds meer dijken rondom het IJsselmeer te maken met kruiend ijs. Een mooi maar soms ook gevaarlijk natuurverschijnsel. Op Urk weten ze daar alles van. Grote brokken ijs rukken langzaam maar zeker op richting het voormalige eilandje. En dat trekt veel dagjes mensen.
Kruiend ijs vindt vaker plaats na een langere vorstperiode. De hard wind krijgt boven meren of grote wateroppervlakken krijgt grip op het ijs, waardoor het ijs gaat bewegen.

Er liggen nu bij Urk een paar bergjes, maar dat kan nog veranderen. “Als ik kijk naar de verhalen van vroeger dan kunnen er tientallen hoge bergen ontstaan. Er moeten dan wel maatregelen worden genomen om te zorgen dat de bergen niet naar de dijk gaan om schade te veroorzaken”, aldus Teun Molenaar (regio hoofd Waterschap Zuiderzeeland). “Het is echt natuurgeweld. Stenen die 500 kilo wegen wordt meegenomen door het kruiende ijs.”
Bron: BN

Boot Holland trapt af

Terwijl heel Nederland in de ban is van de Elfstedentocht, wordt in de hoofdstad van Friesland ook alweer het nieuwe vaarseizoen ingeluid. Boot Holland trekt jaarlijks tienduizenden bezoekers, die voornamelijk nieuwe boten uit eigen land willen bekijken.

Waar dankt de Friese beurs haar populariteit aan? In de eerste plaats is Leeuwarden minder ver dan je denkt. Op de Afsluitdijk mag je tegenwoordig 130 rijden en dan ligt Boot Holland nog maar een uurtje van de Randstad. Op de beurs is gezelligheid troef en de Friese nautische sfeer wordt onderstreept door shantykoren, Beerenburg op veel stands en een keur aan standwerkers die hun artikelen aanprijzen.

Kruiend ijs bij Enkhuizen Vincent Cleij / NOS Ooggetuige

Op het IJsselmeer gaan voor het eerst deze winter schepen in konvooi achter ijsbrekers varen. Volgens Rijkswaterstaat is dat nodig omdat er een eind komt aan de vorstperiode.

Er ontstaat kruiend ijs waardoor de schepen niet meer op eigen kracht van Amsterdam naar Lelystad en Lemmer kunnen varen. Door het kruiend ijs ontstaan ijsschotsen waar de binnenvaartschepen niet doorheen kunnen varen, zegt Rijkswaterstaat.

Het eerste konvooi start later vandaag. Eerder deze winter werden al ijsbrekers op het IJsselmeer ingezet om de vaargeul open te houden, maar het was nog niet nodig om in konvooi te varen.

Sleepboten breken ijs Waddenzee

De ijsvorming in de Waddenzee levert problemen op voor de veerboten tussen het vasteland en de Waddeneilanden. Sleepboten worden ingezet als ijsbrekers voor Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog, meldt Rijkswaterstaat donderdag.

De veerboten kunnen op deze manier blijven varen. Met name in de havens ligt veel ijs en kan het dichtvriezen. Rijkswaterstaat en de Kustwacht controleren dagelijks vanuit de lucht de actuele situatie op de Waddenzee.

Vanwege de ijsvorming zijn de avondvaarten tussen Harlingen en de eilanden Vlieland en Terschelling de afgelopen dagen komen te vervallen. De sneldienst naar beide eilanden is ten minste tot dinsdag uit de vaart. Passagiers moeten rekening houden met een langere vaartijd.

donderdag 09 februari 2012 Hollum

Metershoge ruggen gekruid ijs liggen op het wad onder Ameland. Met de vuurtoren en de kerk van Hollum op de achtergrond lijkt het alsof ze door de bergen ijs zijn opgetild.

Het ijs is in beweging en stapelt zich op de wadplaten op. Een flinke vorstperiode wordt steevast gevolgd door kruiend ijs. Wind krijgt boven grote wateroppervlakken, zoals de Waddenzee, vat op de enorme ijsvelden, die dan in beweging komen. De natuurkrachten, die daarbij optreden, zijn enorm. De enorme ijsplaten worden moeiteloos tegen de zwaartekracht in omhooggeduwd. De ijsblokken of -velden kunnen ijsdammen opwerpen, als ze over elkaar schuiven, kistwerken genaamd. Kistwerken ontstaan bij voorkeur in scherpe bochten of bij obstakels.

Jilt Sietsma van Old Sailor’s Barn heeft een app voor Iphones ontwikkeld over Tall Ships. Het is een digitaal naslagwerk dat uitgebreide informatie bevat over meer dan 120 (dwarsgetuigde) schepen. Tegen een kleine bijdrage kunnen Iphone bezitters deze app aanschaffen.
Jilt Sietsma is zelf een fanatiek zeiler met speciale interesse in dwarsgetuigde schepen. Daarnaast is hij veel bezig op het gebied van ontwerpen, techniek en innovatie. Deze combinatie heeft een zeer geslaagde app opgeleverd die veel liefhebbers van Tal Ships zal aanspreken. Niet alleen vind je hier achtergrond informatie, foto,s en technische gegevens, je krijgt ook een link naar de huidige of laatst bekende positie van de schepen. Daarnaast ook informatie over de verschillende soorten tuigages en nog veel meer informatie.
De App is te koop in de app-store voor € 1,59.

Mocht er in de komende periode een Elfstedentocht komen, dan is er in Friesland ruim mogelijkheid om de bezoekers van dit spektakel onder te brengen. Slaapschepen.nl heeft namelijk extra schepen ingezet en daarmee haar capaciteit uitgebreid.
Het is hierdoor mogelijk om aan de elfstedenroute zelf in het ijs te overnachten op 1 van de 150 schepen. De schepen liggen ondermeer in Leeuwarden, Stavoren , Bolsward, Drachten, Sneek, Heerenveen, Makkum, Lemmer en Dokkum. De schepen en de schippers zijn er helemaal klaar voor.
Volgens woordvoerder Mark Jongedijk is er al een grote vraag om extra hotelbedden en hij verwacht dan ook een enorme drukte als het overbekende “IT giet Oan” zal klinken.
Alle schepen zijn voorzien van verwarming en varen in de zomer met gasten over de Waddenzee en IJsselmeer. In de winter liggen ze klaar om de schaatsliefhebber te verwelkomen. De totale capaciteit in Friesland aan boord van deze schepen is ongeveer 3.000 bedden. Dit maakt slaapschepen.nl tot de grootste “hotelketen” van Friesland.
Zijn er nog meer schepen die hun accommodatie beschikbaar willen stellen tijdens de verwachte elfstedentocht, dan kunnen deze contact opnemen met Mark Jongedijk.
Voor meer informatie www.slaapschepen.nl of neem contact op met
Slaapschepen.nl 0517-234234 of 0622472187 of info@slaapschepen.nl

Spectakel in de Rotterdamse Veerhaven

Van 2 tot 8 april kiest de vloot van de Race of the Classics voor de 24e keer het ruime sop van de Noordzee. De vloot van de regatta bestaat uit 19 klassieke zeilschepen die een wedstrijd varen van de Rotterdamse Veerhaven naar Amsterdam en onderweg aan zullen meren in België en Engeland. De boten worden bezeild door ruim 550 studenten uit het hele land en is hiermee het grootste studenten zeilevenement van Nederland. Het snelste team wint na een week van zeilen en feesten de Challenge Cup, een van de vier prestigieuze prijzen die te winnen zijn tijdens het evenement.

24 jaar geleden is ‘De Rees’, zoals het door de deelnemers genoemd wordt, bedacht door twee studenten van de Amsterdamse Academie, met als doel de onderlinge contacten tussen studenten van verschillende opleidingen te bevorderen. Ondertussen is dit doel verbreed en streeft de organisatie van de Race of the Classics er ook naar het contact tussen studenten en het bedrijfsleven te stimuleren. Daarnaast spelen plezier en competitie natuurlijk een belangrijke rol bij deze wedstrijd!

Open Dag
De wedstrijd wordt voorafgegaan door een open dag in de historische Rotterdamse Veerhaven op zondag 1 april. Op de open dag is iedereen welkom om de klassieke schepen van binnen en buiten te bewonderen. Ook zal er een rondvaart zijn op een van de schepen over de Maas. Op de kade zullen andere activiteiten voor jong en oud plaatsvinden. Het bezoeken van de open dag is gratis en voor iedereen toegankelijk.

Showstart
Een dag later, op maandag 2 april klinkt het startschot in de veerhaven, gevolgd door een spectaculaire showstart. De 19 deelnemende schepen zullen zichzelf presenteren door een ronde langs de Erasmusbrug en de Veerhaven te maken en vervolgens door te varen naar open zee. Dit zorgt voor een prachtig schouwspel met de hoogbouw van de Kop van Zuid op de achtergrond. De schippers, bemanning en studenten strijden vanaf dat moment om de Challenge Cup, de Sprint Award, het Gouden Kompas en de Race Achievement Award.

Klassieke Schepen Fonds
Loggers, barkentijnen, klippers, schoeners, twee- en driemasters: de vloot van de ROTC bestaat uit negentien unieke schepen behorend tot het Nederlandse Nautische Erfgoed. Het Klassieke Schepen Fonds zorgt ervoor dat een van de schippers na afloop van de wedstrijd een restauratie aan de boot kan doen. Op deze manier wordt met de Race of the Classics de klassieke scheepvaart in Nederland in stand gehouden.